7 Απριλίου  2026

Ο Αντώνης Τρίτσης υπήρξε μια ξεχωριστή και μοναδική προσωπικότητα της ελληνικής πολιτικής σκηνής. Επιδραστικός ήταν και στα πολεοδομικά και χωροταξικά  προβλήματα της χώρας. Για τον Αντώνη Τρίτση έχουν γραφτεί  διάφορα  και το έργο του έχει γένει αντικείμενο ερευνητικών εργασιών στο ΕΜΠ και αλλού.

Ως υπουργός και ως δήμαρχος είχε έμπνευση και όραμα   που συνεπήρε  πολλούς συμπολίτες μας.  Δεν πίστευε σε διαχειριστικές πρακτικές  και αντιλήψεις. Έλεγε χαρακτηριστικά με «προβοκατόρικο» τρόπο:

Τα οράματα είναι οι μόνες ρεαλιστικές λύσεις σε κρίσιμα προβλήματα γιατί ζούμε σε μια πραγματικότητα που είναι απαράδεκτη και πρέπει να την αλλάξουμε. Δεν είναι δυνατόν να είμαστε ρεαλιστές. Ρεαλισμός σημαίνει υποταγή στην (απαράδεκτη) πραγματικότητα.

Ο Α. Τρίτσης   ως πολίτικός  ήταν μακριά από κλίκες και φράξιες. Ήταν αυτό που λέμε ‘μοναχικός καβαλάρης’. Γι’ αυτό και ήταν πολιτικά αγνός και «αφελής». Στόχος του ήταν η ουσία, το τελικώς ζητούμενο κάθε υπόθεσης γιατί δεν είχε υστεροβουλίες. Και βεβαίως δεν υπήρξε, τουλάχιστον όσο ζούσε, προφήτης στον τόπο του. Δηλαδή σε έναν τόπο που δεν ευδοκιμεί ούτε ντόπιος ούτε ξένος προφήτης…

Σε όλη τη ζωή του και ιδιαίτερα στη θυελλώδη και περιπετειώδη πολιτική σταδιοδρομία του (1974-1992) ο αγώνας και η αγωνία του για την Κεφαλονιά ήταν στο κέντρο της ζωής του. Στα υπουργικό γραφείο του υπήρχαν κάποιοι συνεργάτες του κεφαλλονίτες που μεγάλο μέρος των καθηκόντων τους ήταν η συνεχής παρακολούθηση των έργων και των δράσεων στα νησιά Κεφαλονιά και Ιθάκη. Αλλά και ως απλός βουλευτής, ακόμα και ως απλός πολίτης, με το κύρος που διέθετε, προέβαινε σε ενέργειες προς όλα τα υπουργεία για θέματα των νησιών.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νερού- 22 Μαρτίου 2026  

 Το νερό και τα προβλήματα γύρω από αυτό, βρίσκεται στο  κέντρο  της πολιτικής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή που αποτελεί τη νέα κλιματική πραγματικότητα.  Ταυτόχρονα το νερό είναι βασικό στοιχείο του περιβάλλοντος αλλά και θεμελιώδες για την ύπαρξη των κοινωνιών. Γνωρίζουμε ότι η κλιματική κρίση προκαλεί  ισχυρές βροχοπτώσεις με μεγάλες ποσότητες νερού. Οι πλημμύρες δεν αντιμετωπίζονται από τα λεγόμενα αντιπλημμυρικά έργα (κακώς μελετημένα και υλοποιημένα σε πολλές περιπτώσεις),  ούτε από τις μπαζωμένες  κοίτες των φυσικών ρεμάτων.     

Το νερό της βροχής πρέπει να ιδωθεί ως πολύτιμος φυσικός  πόρος, που η συνετή και καινοτόμα διαχείρισή του είναι πολύ σημαντική για την βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα των πόλεων. Η διαχείριση αυτή έχει στόχο να αποτρέπει τις πλημμύρες και τις καταστροφές, να διατηρεί το νερό για όλες τις χρήσεις κυρίως σε περιόδους ξηρασίας, να βελτιώνει την θερμοκρασία και την βιοποικιλότητα αλλά και να προσανατολίζει τις δημόσιες δαπάνες σε πολύ μικρότερου κόστους έργα (πράσινες υποδομές). Κορυφαία επιλογή πολιτικής και «πηγή» νερού παραμένει πάντα η εξοικονόμηση η οποία μπορεί να φθάσει στο 30% της κατανάλωσης.

Περιβάλλον και καταναλωτισμός

Κάθε χρόνο η 5^η Ιουνίου μας θυμίζει το μεγάλο διακύβευμα της εποχής μας που  είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Την οποία, ωστόσο,  κανείς από τους ισχυρούς του πλανήτη, της Ευρώπης και της χώρας μας δεν αντιλαμβάνεται  ως προτεραιότητα, παρόλα τα παχιά λόγια που εκστομίζονται κάθε τόσο  από επίσημα χείλη.

Το περιβάλλον συνθλίβεται  ανάμεσα στις συμπληγάδες της λεγόμενης οικονομικής ‘ανάπτυξης’ και των ‘αναπτυξιακών’ έργων από τη μια και της προώθησης κάθε είδους και μορφής καταναλωτισμού από την άλλη.  Ενός καταναλωτισμού που  οδηγεί  στην αλόγιστη σπατάλη τροφίμων, ενέργειας, νερού, φυσικών πόρων γενικά  και στην ανεξέλεγκτη  παραγωγή στερεών, υγρών και αερίων αποβλήτων που ρυπαίνουν και μολύνουν γη, θάλασσα και αέρα. Η κυρίαρχη τάση είναι η επιδίωξη της οικονομικής μεγέθυνσης, του εύκολου πλουτισμού, της επίδειξης, της άνευ όρων και ορίων άνεσης και αφθονίας  χωρίς καμιά κριτική σκέψη ! 

Όλοι μιλούν για πράσινη μετάβαση, αλλά κανείς δεν μιλά για τις πλασματικές ανάγκες που μας δημιουργεί το διεθνές οικονομικό σύστημα  και μας αναγκάζει σε αντι-περιβαλλοντικά πρότυπα ζωής.  Που δημιουργεί τις τεράστιες  χωρικές και κοινωνικές ανισότητες, οι οποίες μεγαλώνουν με επιταχυνόμενη ταχύτητα.  Ιδιαίτερα ο ανεπτυγμένος κόσμος που έχει εκμεταλλευτεί στο έπακρο τους φυσικούς πόρους του πλανήτη από την εποχή της αποικιοκρατίας, έχει την μεγαλύτερη ευθύνη για την σημερινή κατάσταση αλλά και για την μελλοντική. Ο καταναλωτισμός των ανεπτυγμένων και των πολιτισμένων υποτίθεται χωρών, είναι ύβρις απέναντι στην ανθρώπινη κοινωνία τη στιγμή που λιμοκτονούν ολόκληροι λαοί!

Κάθε χρόνο αυτήν την ημέρα, 7 Απρίλιου,  τιμούμε  τον Αντώνη Τρίτση που έφυγε πρόωρα από τη ζωή το 1992. Και το κάνουμε θυμίζοντας  το έργο  και την προσφορά του στον τόπο μας αμέσως μετά την μεταπολίτευση (1974). Ο Α. Τρίτσης έδρασε σε πολλά μέτωπα και κατάφερε να δημιουργήσει ένα τοπικό κίνημα για την  ισόρροπη  ανάπτυξη και το περιβάλλον σε εποχή που κανείς δεν νοιαζόταν στην πράξη για την προστασία του. Και το σπουδαιότερο, έθεσε τα ζητήματα αυτά στην ημερήσια διάταξη της συζήτησης. Άνοιξε ένα δημόσιο διάλογο για θέματα που κανείς άλλος δεν είχε επιχειρήσει ή σκεφτεί να θίξει. Αργότερα, το 1981, με την κυβερνητική αλλαγή και με τη ιδιότητα του βουλευτή και υπουργού ΧΟΠ έβαλε σε κίνηση τον μηχανισμό για την υλοποίηση ενός σχεδίου για την ανασυγκρότηση των νησιών. Και ταυτόχρονα ξεκίνησε την πολεοδομική και χωροταξική ανασυγκρότησης ολόκληρης  της χώρας.    

Παραθέτουμε σήμερα αποσπάσματα από ένα παλιό κείμενο από ομιλία του, το 1983,  που  δείχνει  την αντίληψη είχε για την αναπτυξιακή διαδικασία και ένα δείγμα από τα συγκεκριμένα έργα που δρομολόγησε με πιστώσεις που χορήγηθηκαν από την τότε κυβέρνηση.

2025: έτος προστασίας των παγετώνων

Το πολύτιμο αγαθό του νερού, μας  εμφανίζεται  με  δύο πρόσωπα, σαν τον Ιανό. Ευλογία και σωτηρία  όταν έρχεται με τη μορφή ήπιας βροχόπτωσης, ικανής διάρκειας, που ποτίζει τις καλλιέργειες και εμπλουτίζει τον υδροφόρο ορίζοντα. Και κατάρα, όταν λείπει (ξηρασία) ή έρχεται με την μορφή καταρρακτώδους βροχής που χύνεται όλη στη θάλασσα πριν απορροφηθεί από το έδαφος,  προκαλώντας πλημμύρες, διάβρωση και καταστροφές σε πόλεις και ύπαιθρο. Έτσι έχουμε ταυτόχρονα πλημμύρα και λειψυδρία !

Στην εποχή της κλιματικής κρίσης και απορρύθμισης, το νερό τείνει να  εμφανίζεται, όσο πάει και περισσότερο, ως κατάρα. Είτε με τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις νεροποντές που εμφανίζονται χειμώνα και καλοκαίρι, είτε με την απουσία του λόγω παρατεταμένων καυσώνων και ξηρασίας που δημιουργούν σοβαρές επιπτώσεις στη φύση, την οικονομία κα την ανθρώπινη υγεία.

Παρόλο που έχει διακηρυχθεί παντού σε όλο τον κόσμο, ότι το νερό αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα η κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο είναι τραγική.  Σύμφωνα με   υπολογισμούς, του ΟΗΕ το  ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει αξιόπιστη πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό. Πράγμα που σημαίνει, ότι πάνω από 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι  ζουν χωρίς ασφαλές πόσιμο νερό με  ό,τι αυτό συνεπάγεται.  

  με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο 22 Σεπτεμβρίου 2024
και την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας  

Με αφορμή την συμπηρωση30 χρόνων από την ίδρυση του δικτύου ‘Πόλεις ελεύθερες από αυτοκίνητα’ (car free cities) και 25 χρόνων από την καθιέρωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας χωρίς αυτοκίνητο (22 Σεπτεμβρίου) με την Διακήρυξη της Κοπεγχάγης (17-5-1999)  που αποτελεί την κορύφωση της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας (European Mobility Week) το ΙΚΙ, όπως κάθε χρόνο, ενώνει τη φωνή του με τις κορυφαίες οργανώσεις της χώρας για μια πολιτισμένη αστική κινητικότητα. Δυστυχώς, η φωνή του είναι φωνή βοώντος εν τη ερήμω της απάθειας, της αδιαφορίας και της αδράνειας. Όπως και των  αντίστοιχων  φορέων σε εθνικό επίπεδο.

Περιβάλλον και ειρήνη

Με αφορμή την φετινή παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος (5 Ιουνίου), είναι χρήσιμο να ξεδιπλώσουμε τις σκέψεις μας πάνω στα σύγχρονα διακυβεύματα  για  το περιβάλλον, θεωρούμενο ως πλαίσιο επιβίωσης και αξιοπρεπούς διαβίωσης των ανθρωπίνων κοινωνιών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη  του πλανήτη.

Το θέμα που λανσάρει ο ΟΗΕ για το 2024, αναφέρεται στην γη, ως φυσικό πόρο, και στον ρόλο της για το μέλλον  της ανθρωπότητας. Και τονίζει τη σημασία της αποκατάστασης των  εδαφών, μέσα από την  καταποέμηση της ερημοποίησης, της ξηρασίας και άλλων απειλών και κινδύνων που προκαλεί η ανθρωπογενής επέμβαση στον πλανήτη. Όπως αναφέρει ο ΟΗΕ, το 40% του εδάφους σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει υποβαθμιστεί, με αρνητικές συνέπειες  σε  πάνω από  3 δισεκατομμύρια ανθρώπους  εξαιτίας  της ερημοποίησης. Ακόμα χειρότερο, η πρόβλεψη που γίνεται σήμερα  είναι ότι, μέχρι το 2050, τουλάχιστον τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της Γης θα επηρεαστούν σοβαρά από την ξηρασία.